ठाण्याचे सेंट्रल मैदान: एक मोकळा श्वास
ठाण्याचे सेंट्रल मैदान: एक मोकळा श्वास
नमस्कार ठाणेकर!
मी ठाण्याचे 'सेंट्रल मैदान' बोलतोय. होय, तेच मैदान जिथे तुम्ही कधीतरी क्रिकेट खेळला असाल, कधी राजकीय सभा ऐकायला आला असाल, किंवा कोर्ट नाक्यावरून जाताना फक्त एक नजर टाकली असेल. आजूबाजूला उभ्या राहणाऱ्या उंचच उंच इमारतींच्या गर्दीत, मी आजही माझी छाती रुंद करून, मोकळा श्वास घेत उभा आहे. आज मला तुमच्याशी काहीतरी बोलायचं आहे, माझं सुख-दुःख मांडायचं आहे.
जेव्हा माझ्यावर काळे ढग जमले होते...
मध्यंतरीचा तो काळ आठवला की आजही माझ्या अंगावर काटा येतो. माझे अस्तित्वच धोक्यात आले होते. काही लोकांनी मला 'विकास' या गोंडस नावाखाली गिळंकृत करण्याचा घाट घातला होता. कुणाला माझ्या पोटात 'अंडरग्राउंड पार्किंग' करायचे होते, तर कुणाला माझ्यावर सिमेंटची बांधकामे करायची होती.
तेव्हा प्रश्न पडला होता, "हे मैदान आता राहणार की नाही?" माझे श्वास कोंडू लागले होते. पण, माझ्या सुदैवाने ठाण्याचे नागरिक आजही जागे आहेत. ठाण्यातील खेळाडू, पर्यावरणप्रेमी आणि सजग नागरिकांनी माझ्यासाठी लढा दिला. त्यांनी आवाज उठवला की, "आम्हाला श्वास घेण्यासाठी ही मोकळी जागा हवीच!" तुमच्या या प्रेमामुळेच आणि संघर्षामुळेच ती संकटाची काळी ढग विरून गेली आणि मी आजही तुमच्या सेवेसाठी सज्ज आहे.
मी आणि लोकशाहीचा हुंकार: माझे स्थान (Location) हेच माझे भाग्य आणि कधीकधी माझे दुर्भाग्यही ठरले आहे. मी अगदी जिल्हाधिकारी कार्यालयाच्या (Collector Office) समोर आणि कोर्टाच्या शेजारी आहे. त्यामुळे लोकशाहीतील प्रत्येक 'आवाज' माझ्या छातीवर दुमदुमतो. मी फक्त मातीचा ढिगारा नाही, तर मी स्वातंत्र्योत्तर काळातील अनेक ऐतिहासिक क्षणांचा साक्षीदार आहे.
आंदोलनांचे केंद्र: जेव्हा जेव्हा जनतेला त्यांचे हक्क मागायचे असतात, तेव्हा त्यांचे पाऊल माझ्याकडे वळते. जिल्हाधिकारी कार्यालय समोर असल्याने, हजारो मोर्चे माझ्या कुशीत येऊन विसावतात. शेतकऱ्यांचे प्रश्न असोत किंवा आदिवासींच्या मागण्या, प्रत्येक निदर्शनाची धग मी सोसली आहे.
सार्वजनिक सभा आणि ऐतिहासिक वारसा: संयुक्त महाराष्ट्राची चळवळ: ज्या लढ्यामुळे आज आपण 'मराठी' म्हणून अभिमानाने जगतो, त्या संयुक्त महाराष्ट्राच्या चळवळीतील अनेक तोफखाना वक्त्यांच्या सभा मी अनुभवल्या आहेत. आचार्य अत्रे, कॉम्रेड डांगे यांच्यासारख्या दिग्गजांचे शब्द माझ्या कणाकणात मिसळले आहेत.
कामगार लढा: ठाणे हे कधीकाळी गिरणगाव आणि कारखान्यांचे शहर होते. कामगारांच्या न्याय हक्कासाठी झालेल्या अनेक ऐतिहासिक सभा आणि संपांची सुरुवात याच परिसरातून झाली आहे.
राजकीय रणधुमाळी: निवडणुका आल्या की, देशातील आणि राज्यातील बडे नेते इथे येतात. इंदिरा गांधींपासून ते बाळासाहेब ठाकरेंपर्यंत आणि अटलबिहारी वाजपेयींपासून ते आजच्या पिढीतील नेत्यांपर्यंत, सर्वांनी माझ्यावरूनच ठाणेकरांना साद घातली आहे. आनंद दिघे साहेबांचे कित्येक दरबार आणि जनता दरबार या परिसराने अनुभवले आहेत.
आजचे माझे रूप: आजही मी थकलेलो नाही. पहाटेच्या वेळी जेव्हा ज्येष्ठ नागरिक माझ्या अंगाखांद्यावर फिरायला येतात, तेव्हा मला खूप बरे वाटते. त्यानंतर सुरू होतो तो तरुणाईचा जल्लोष! 'ठाणे वैभव' असो किंवा 'साळवी शील्ड', क्रिकेटच्या चेंडूचा फटका बसला की मला वेदना नाही, तर आनंद होतो. रमाकांत देसाईंसारखे दिग्गज खेळाडू इथूनच घडले, याचा मला सार्थ अभिमान आहे.
माझी एकच अपेक्षा, सुधारणा: आजही माझा वापर जोमाने सुरू आहे, पण मला थोड्या काळजीची गरज आहे.
१. स्वच्छता: राजकीय सभा किंवा कार्यक्रम झाले की, अनेकदा कचरा तसाच पडलेला असतो. तो वेळेवर उचलला जावा, एवढीच माझी इच्छा आहे.
२. पाण्याचा निचरा: पावसाळ्यात माझ्या अंगावर पाणी साचते आणि चिखल होतो. पाण्याचा निचरा होण्यासाठी चांगली व्यवस्था केली, तर मुले पावसाळ्यातही खेळू शकतील.
३. मोकळा श्वास: माझी सर्वात मोठी अपेक्षा हीच आहे की, कृपया माझ्यावर सिमेंट-काँक्रीट ओतू नका. मला 'मातीचे मैदान' म्हणूनच राहू द्या. प्रेक्षक गॅलरी किंवा सुशोभिकरणाच्या नावाखाली माझी नैसर्गिक ओळख पुसू नका.
शेवटी इतकेच सांगेन, मी ठाण्याचा 'फुप्फुस' (Lungs) आहे. जोपर्यंत मी मोकळा आहे, तोपर्यंत हे शहर श्वास घेऊ शकेल. तो कठीण काळ आला तेव्हा तुम्ही माझ्या पाठीशी उभे राहिलात, तसेच यापुढेही राहाल, हा विश्वास आहे.
तुमचेच, सेंट्रल मैदान, ठाणे.