ठाण्याची 'मराठी सरस्वती शाळा': गुणवत्ता, संस्कार आणि श्रमसंस्कारांची ज्ञानगंगा
ठाण्याची 'मराठी सरस्वती शाळा': गुणवत्ता, संस्कार आणि श्रमसंस्कारांची ज्ञानगंगा
ठाणे शहराच्या शैक्षणिक आणि सामाजिक जडणघडणीत 'मराठी सरस्वती शाळे'चे (सरस्वती मंदिर ट्रस्ट, नौपाडा) योगदान अत्यंत महत्त्वाचे आहे. ६२ वर्षांहून अधिक काळाचा वारसा असलेली ही संस्था केवळ एक शाळा नसून मराठी भाषा, संस्कृती आणि संस्कारांचे केंद्र आहे. सरस्वती मंदिर ट्रस्टच्या माध्यमातून चालवली जाणारी ही शाळा विद्यार्थ्यांच्या सर्वांगीण विकासासाठी कटिबद्ध आहे.
शैक्षणिक आणि शाळाबाह्य योगदान
[edit]* उत्कृष्ट शैक्षणिक परंपरा: मराठी माध्यम शाळेची गुणवत्ता टिकवून ठेवण्यावर संस्थेचा विशेष भर असतो. विद्यार्थ्यांचे केवळ पुस्तकी ज्ञान वाढवण्याऐवजी त्यांच्यामध्ये मूलभूत कौशल्ये आणि विचारशक्ती वाढवण्यावर लक्ष केंद्रित केले जाते. * कला, क्रीडा आणि विज्ञान: शिक्षण, संस्कृती, क्रीडा आणि विज्ञान या क्षेत्रांत शाळेने अनेक गुणवंत विद्यार्थी घडवले आहेत. विद्यार्थ्यांना शालेय शिक्षणासोबतच विविध स्पर्धा, सांस्कृतिक कार्यक्रम आणि क्रीडा प्रकारांमध्ये सक्रिय सहभाग घेण्यास प्रोत्साहन दिले जाते. * नाविन्यपूर्ण उपक्रम: विद्यार्थ्यांमध्ये आर्थिक नियोजन, व्यावसायिक कौशल्ये आणि आत्मविश्वास वाढवण्यासाठी 'विद्यार्थी पालक व्यापार पेठ' सारखे उपक्रम आयोजित केले जातात.
सामाजिक योगदान आणि श्रमसंस्कार
[edit]सरस्वती शाळा केवळ शैक्षणिक संस्था म्हणून कार्यरत नसून ती सामाजिक बांधिलकी जपणारी आहे आणि विद्यार्थ्यांमध्ये शारीरिक श्रम व निसर्गाप्रती आदर रुजवते.
* श्रमसंस्कारातून भातशेती (येऊर अनंताश्रम): सरस्वती शाळेच्या सामाजिक योगदानाचा एक महत्त्वाचा भाग म्हणजे व्यवस्थापकीय विश्वस्त श्री. सुरेंद्र दिघे यांच्या पुढाकार आणि मार्गदर्शनाखाली झालेला येऊर अनंताश्रम येथील भातशेती लागवडीचा उपक्रम. * या उपक्रमात शाळेच्या विद्यार्थ्यांनी श्रमदान केले. * शहरातील विद्यार्थ्यांना प्रत्यक्ष शेतीत काम करण्याची, चिखलात उतरून भाताची रोपे लावण्याची संधी मिळाली. * यामुळे त्यांना केवळ कृषी संस्कृतीची ओळख झाली नाही, तर श्रमप्रतिष्ठा (Dignity of Labour) आणि अन्न निर्मितीमागील कष्ट यांची जाणीव झाली.
हा अनुभव त्यांच्यासाठी एक अमूल्य श्रमसंस्कार ठरला.
मराठी माध्यमाचे संवर्धन
[edit]इंग्रजी माध्यमाच्या वाढत्या प्रभावाच्या काळातही मराठी माध्यमाचे महत्त्व टिकवून ठेवत, समाजातील सामान्य घटकांतील विद्यार्थ्यांना दर्जेदार शिक्षण उपलब्ध करून देण्याचे महत्त्वपूर्ण कार्य ही शाळा करत आहे.
सुरेंद्र दिघे यांची गेल्या काही वर्षांतील भूमिका
[edit]सरस्वती मंदिर ट्रस्टचे व्यवस्थापकीय विश्वस्त म्हणून श्री.सुरेंद्र दिघे यांचा शाळेच्या आधुनिकीकरण आणि विकासात महत्त्वाचा वाटा आहे.
* पुनर्विकास आणि आधुनिकीकरण: सुरेंद्र दिघे यांनी शाळेच्या जुन्या वास्तूचा निरोप घेऊन एका नव्या, अधिक प्रशस्त आणि आधुनिक इमारतीच्या बांधणीत पुढाकार घेतला. नव्या षटकोनी आकाराच्या इमारतीमुळे विद्यार्थ्यांना विस्तृत मैदान, अद्ययावत वर्ग आणि उत्तम सुविधा मिळणार आहेत. * श्रमसंस्कार आणि सामाजिक दृष्टी: येऊर येथील भातशेतीसारखे उपक्रम आयोजित करून त्यांनी केवळ पुस्तकी ज्ञानच नव्हे, तर जीवनशिक्षण देण्याची आपली सामाजिक दृष्टी सिद्ध केली आहे. * गुणवत्ता आणि शिस्त: विद्यार्थ्यांची सुरक्षितता आणि शाळेतील शिस्त कायम राखण्यासाठी त्यांनी महत्त्वपूर्ण भूमिका बजावली आहे. शिक्षकांच्या गैरवर्तनाच्या तक्रारींसारख्या गंभीर प्रकरणांमध्ये त्यांनी तत्परता दाखवून प्रशासकीय आणि कायदेशीर प्रक्रिया सुरू करण्याचे निर्देश दिले.
पुढील योजना (अपेक्षित)
[edit]शाळेच्या पुढील योजना श्री. दिघे यांच्या नेतृत्वाखालील आधुनिकीकरणाच्या दिशेने आहेत:
* नवीन इमारतीचा पूर्ण वापर: बांधकाम पूर्ण झाल्यावर नवीन इमारतीमध्ये अध्यापनाची अद्ययावत साधने वापरून शिक्षणाची गुणवत्ता आणखी वाढवणे. * तंत्रज्ञानाचा स्वीकार: आधुनिक शिक्षण पद्धतीचा भाग म्हणून डिजिटल साधने आणि ई-लर्निंगचा जास्तीत जास्त वापर करणे. * क्रीडा विकासावर भर: नवीन आणि विस्तृत मैदानामुळे क्रीडा सुविधांमध्ये वाढ करणे, ज्यामुळे विद्यार्थ्यांना राष्ट्रीय स्तरावर खेळण्याची संधी मिळू शकेल.
एकूणच, मराठी सरस्वती शाळा (सरस्वती मंदिर ट्रस्ट) ही संस्था शैक्षणिक गुणवत्ता, आधुनिकता आणि श्रमसंस्काराचा वारसा याचा समन्वय साधत ठाण्याच्या शैक्षणिक क्षेत्रात आपले महत्त्वपूर्ण स्थान कायम राखत आहे. श्री. सुरेंद्र दिघे यांच्या दूरदृष्टीच्या नेतृत्वाखाली ही ज्ञानगंगा भविष्यातही अनेक पिढ्यांना दिशा देत राहील.