श्रीदेवीचा इंग्लिश विग्लिश चित्रपट: माझी किंमत काय? एका प्रौढ गृहिणीचा सन्मान मिळवण्याचा सवाल
श्रीदेवीचा इंग्लिश विग्लिश चित्रपट: माझी किंमत काय? एका प्रौढ गृहिणीचा सन्मान मिळवण्याचा सवाल
File:Screenshot 20251020 222302 Google.jpg
चित्रपटाची थोडक्यात माहिती:
[edit]प्रदर्शन वर्ष २०१२ दिग्दर्शक गौरी शिंदे (Gauri Shinde) प्रमुख भूमिका श्रीदेवी (Shashi Godbole), आदिल हुसैन (Satish Godbole), मेहदी नेब्बू (Laurent)
कथानकाचे निरूपण:
[edit]'इंग्लिश विंग्लिश' हा चित्रपट शशी गोडबोले (Sridevi) या एका साध्या, मध्यमवर्गीय गृहिणीची कथा आहे. शशी पुण्यात राहते आणि लाडू बनवण्याचा छोटासा व्यवसाय करते. तिचे लाडू खूप प्रसिद्ध आहेत, पण कुटुंबात, विशेषतः नवरा सतीश (Adil Hussain) आणि तिची तरुण मुलगी यांच्या नजरेत, तिचे 'इंग्लिश' न बोलणे ही तिची मोठी उणीव मानली जाते.
थीम:
ही कथा एका प्रौढ, समर्पित कौटुंबिक स्त्रीची होणारी अवहेलना, तिची किंमत न करणे आणि समाजाच्या 'स्टिरिओटॉईप' अपेक्षा पूर्ण न करू शकल्याने कुटुंबात तिची होणारी उपेक्षा याभोवती फिरते.
१. दैनंदिन जीवनातील उपेक्षा आणि अवहेलना:
[edit]घरात शशी सगळ्यांसाठी धडपडत असते, पण तिला कधीच पुरेसा आदर मिळत नाही. तिच्या इंग्रजीच्या कमतरतेमुळे तिची मुलगी स्वप्ना सार्वजनिक ठिकाणी तिची थट्टा करते.
* प्रसंग: एका प्रसंगी, शशीचा नवरा सतीश, तिच्या लाडवांच्या व्यवसायाची मस्करी करताना म्हणतो, "तू घरी राहून लाडू बनवतेस, त्यात काय मोठी गोष्ट आहे?" इतकेच नव्हे, तर महत्त्वाच्या गोष्टी फक्त इंग्लिशमध्येच होतात, असे तो उपहासाने सुचवतो.
या लहान-सहान घटना शशीच्या मनात खोलवर रुजतात, ज्यामुळे तिचा आत्मविश्वास कमी होतो. ती बाहेरच्या जगात अपूर्ण आहे, असे तिला सतत वाटत राहते.
२. न्यूयॉर्कमध्ये एकटी आणि भाषेचा अडथळा:
[edit]शशीला तिच्या अमेरिकेत राहणाऱ्या भाचीच्या लग्नासाठी एकटीने न्यूयॉर्कला जावे लागते. परदेशात, जिथे सर्व व्यवहार इंग्रजीमध्येच होतात, तिथे शशीची खूप तारांबळ उडते.
* प्रसंग: एका 'कॉफी शॉप'मध्ये, तिला इंग्लिश व्यवस्थित बोलता न आल्यामुळे वेटर तिच्याकडे दुर्लक्ष करतो, तिची ऑर्डर चुकीची देतो आणि तिचा अपमान करतो. या घटनेमुळे शशीला खूप वाईट वाटते आणि ती रडते. हा प्रसंग तिला धक्का देतो आणि ती ठरवते, की आता काहीही झाले तरी इंग्लिश शिकायचेच.
३. आत्मसन्मानाच्या दिशेने पाऊल:
[edit]शशी गुप्तपणे चार आठवड्यांच्या इंग्लिश स्पोकन कोर्समध्ये प्रवेश घेते. या क्लासमध्ये तिला वेगवेगळ्या देशांचे लोक भेटतात—जसे मेक्सिकन नॅनी (आया), पाकिस्तानी टॅक्सी ड्रायव्हर, चीनी हेअरस्टायलिस्ट आणि एक आकर्षक फ्रेंच माणूस लॉरेन्ट. लॉरेन्टला शशीचा साधेपणा आणि प्रामाणिकपणा आवडतो.
* प्रसंग: क्लासमध्ये शिकताना, लॉरेन्ट शशीशी फ्रेंचमध्ये बोलतो आणि शशी हिंदीत उत्तर देते. या दोघांमध्ये शब्दांपेक्षा भावना आणि आदर महत्त्वाचा असतो, हे त्यांच्यातील संवादातून सिद्ध होते. लॉरेन्ट शशीच्या डोळ्यांचे वर्णन करताना म्हणतो, "तुमचे डोळे दुधाच्या ढगांवर कॉफीचे दोन थेंब आहेत." या प्रसंगातून शशीला तिच्या नवऱ्याकडून आणि मुलीकडून कधीच न मिळालेला आदर आणि प्रेम मिळते, ज्यामुळे तिचा आत्मविश्वास वाढू लागतो.
४. अंतिम विजय आणि आत्म-जागृती:
[edit]तिचा कोर्स पूर्ण होण्याच्या वेळीच तिचे कुटुंब अमेरिकेत येते. शशीने इंग्लिश क्लास लावला आहे, हे कळल्यावर तिच्या घरचे तिला कमी लेखण्याचा प्रयत्न करतात. पण आता शशी बदललेली आहे.
* प्रसंग: भाचीच्या लग्नात, शशीला सगळ्यांसमोर एक छोटेसे भाषण द्यायचे असते. ती अत्यंत आत्मविश्वासाने, शुद्ध इंग्लिशमध्ये आपल्या भावना व्यक्त करते. ती म्हणते, "लग्न म्हणजे एक असा प्रवास आहे, जिथे तुम्ही एकमेकांचे दोष स्वीकारता, चुकांवर हसता आणि एकमेकांना पूर्ण करता... जेव्हा तुम्ही स्वतःचा आदर करायला शिकता, तेव्हाच दुसऱ्याचा आदर करू शकता."
हा प्रसंग केवळ तिच्या इंग्लिश भाषेतील प्रगतीचा नसतो, तर तिच्या आत्मविश्वासाच्या विजयाचा असतो. हे भाषण ऐकून सतीश आणि स्वप्नाला आपली चूक कळते आणि त्यांना शशीचा अभिमान वाटतो.
निष्कर्ष
[edit]'इंग्लिश विंग्लिश' हा चित्रपट केवळ भाषा शिकण्याबद्दल नाही, तर गृहिणीच्या अदृश्य कष्टांचा आणि आत्म-शोधाचा प्रवास आहे. शशी गोडबोले ही प्रत्येक गृहिणीचे प्रतिनिधित्व करते, जिची किंमत केवळ तिच्या 'घरातील कामामुळे' कमी केली जाते. ती सिद्ध करते की, आत्मसन्मान मिळवण्यासाठी दुसऱ्याची मान्यता नाही, तर स्वतःची क्षमता आणि इच्छाशक्ती महत्त्वाची आहे.